حسن حسن زاده آملى
293
هزار و يك كلمه (فارسى)
و يك فرسخ نيم فاصله دارد و كواكب از ما دورند چون نزديكتر آنها كره ماه است كه شصت برابر شعاع زمين يعنى شصت هزار فرسخ تقريبا از ما دور است . 22 - وَ إِنْ كُنْتُمْ فِي رَيْبٍ مِمَّا نَزَّلْنا عَلى عَبْدِنا فَأْتُوا بِسُورَةٍ مِنْ مِثْلِهِ وَ ادْعُوا شُهَداءَكُمْ مِنْ دُونِ اللَّهِ إِنْ كُنْتُمْ صادِقِينَ . اگر در شك هستيد از آنچه بر بنده خود فرستادهايم پس يك سوره مانند آن بياوريد و بخوانيد شاهدهائى كه داريد غير خدا اگر راست مىگوئيد . مطلب اوّل : خداوند بعد از اثبات توحيد دليل بر صحّت نبوّت حضرت خاتم انبيا ذكر مىكند و مىفرمايد اگر شك داريد كه اين قرآن كلام الهى و وحى از طرف خداست و گمان مىكنيد كه حضرت رسالت به قوه خود ساخته است شما هم يك سوره مثل آن بسازيد و بياوريد و اگر راست مىگوئيد كه مىتوانيد مثل آن بسازيد جمعى را حاضر كنيد شهادت دهند آنچه شما ساختهايد مثل قرآن است يا جمعى را دعوت كنيد از اكابر يا بتها كه با شما كمك كنند در ساختن قرآن و مىدانيم كه با نهايت عداوت كه با حضرت رسالت داشتند يك سوره براى مجاب كردن آن حضرت نتوانستند بياورند امّا حاضر براى جنگ و كشته شدن و اسارت گشتند با اينكه سخن گفتن كار همهء مردم است و تخصّص فنى ندارد و عرب در فصاحت و بلاغت يد طولى داشتند و نهايت افتخارشان به اين بود كه يك نفر يك شعرى بگويد كه از ديگرى بهتر باشد و براى اظهار اين كمال مسافرت مىكردند و در بازار عكاظ كه محلّى معروف بوده است در عربستان ، از تمام بلاد و نواحى و قبايل براى تماشا مىآمدند و حكمى در آنجا معيّن بود براى تعيين قهرمان فصاحت چنان كه امروز براى صنايع و حرفههاى ديگرى مجالس مسابقه تشكيل مىدهند و قهرمان آن صنعت را به تمام دنيا معرفى مىنمايند چون امروز صنعت مايهء افتخار است و آن روز فصاحت بود . اگر كسى امروز ادعاى نبوّت كند بايد صنعتى اظهار كند كه علماى فن تصديق كنند و از روى قواعد طبيعى و علوم بشرى نيست و آن روز كلامى آورده شد كه معلوم گرديد به قوّه بشرى تنظيم نشده است . مطلب دوم : در وجه 1 فضيلت معجزه قرآن بر معجزات ديگر :